جهان کتاب؛ از ترجمه مکبث به شعر تا نمایشگاه کتاب تهران

0

«جهان‌کتاب»
شمارة 335-336
فروردین – اردیبهشت 1396
ویژه نمایشگاه کتاب تهران

این شماره با نامه‌ای از پرویز دوائی با عنوان «چشم‌هایش…» آغاز می‌شود. در آن می‌خوانیم:

«حالا، در یکی از چند نوبت وقفه‌ای که آدم برای رفع خستگیِ سر و گردن به خودش می‌دهد و سر را به سمت دیگری و پنجرة دیگری می‌چرخاند، در یکی از این گردش‌های گذرای نگاه، چشم ما بر چهرة آن فرد جوان افتاد و در آن چهرة نوی باطراوت یک‌جفت چشم بسیار برازندة نورانی نظر ما را گرفت… چشم‌ها تقریباً روبه‌رو را نگاه می‌کردند، یعنی سر را کاملاً به‌سوی پنجره برنگردانده بود. نگاه می‌کرد با یک تعمدی به اطراف‌اش، به منظرة بیرون و برف و خیابان که از غرایب بود در بین خیلِ «افراد» جوانی از جنس خود ایشان که در همان حال در این قطار شهری نشسته بودند و همگی تقریباً بلااستثنا چشم به صفحة این تلفن‌ها دوخته بودند و انگشت شست‌شان که انگار هویت و حواسی مجزا داشت با سرعتِ برق روی دکمه‌های دستگاه در حال ارسال و دریافت پیام‌های ظاهراً بسیار «مهم» و «حیاتی» و «اساسی» در حرکت است و به سبک شعر مرحوم اخوان ثالث همگی «سرها در گریبان» و خم‌شده روی دستگاه …»

معصومه علی‌اکبری نقدی نوشته است بر کتاب انکار حضور دیگری: درآمد به تبارشناسی رمان و نقد ادبی/ سیاوش جمادی.

حامد کیان‌ارثی در مقالة «ترجمة منظوم مَکبِث: تجربه‌ای در ترجمة آثار کلاسیک» به بررسی ترجمة حمید الیاسی از این اثر پرداخته است. نمونه ای از ترجمه:
صحنه اول از گفتگوی جادوگران
جادوگر اول: کی هر سه گفتگو باز دیدار / در تندر و آذرخش و رگبار؟
چادوگر دوم: وقتی که غریر جنگ خوابید / آن باخت و این برنده گردید
جادوگر سوم: اینها همه تا غروب خورشید

البته در ترجمه همه جا قافیه وجود ندارد اما نثر و بیان آهنگین بر متن مسلط است.

«تعهد به آزادی و مسئولیت اجتماعی» مقاله‌ای است از طلیعه خادمیان در بررسی کتاب کافة اگزیستانسیالیستی/ سارا بیکول، ترجمة هوشمند دهقان.

«کالبدشکافی جهان پیشامدرن» مقاله‌ای است از مهدی فیروزیان دربارة کتابجامعه‌های ماقبل صنعتی/ پاتریشیا کرون، ترجمة مسعود جعفری جزی.

چاپ جدید کتاب تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ/ محمد توکلی طرقی را محمدرضا یوسفی معرفی کرده است.

سپس مقاله «همایون صنعتی‌زاده از نگاه خود و دیگری» از مجید رهبانی به بررسی کتابِ از فرانکلین تا لاله‌زار: زندگی‌نامة همایون صنعتی‌زاده اختصاص دارد. در آن آمده است:

«دربارة کارنامة درخشان همایون صنعتی و هوشمندی‌ها و ابتکارات او بسیار گفته‌اند و خواهند گفت. در کتاب از فرانکلین تا لاله‌زار هم از این‌ها سخن رفته است. اما شاید اهمیت کتاب در تصویر واقعی‌تری است که از شخصیت کم‌نظیر این کارآفرین عرصة فرهنگ و تولید ترسیم می‌کند. شخصیتی که به قول امروزی‌ها خاکستری است و نه سیاه و سفید.»

در ادامه، مقالة «آرش کمانگیر: از ابراهیم پورداود تا بهرام بیضایی» را از کامیار عابدی می‌خوانیم. در سرآغاز مقاله آمده است:

«آشنایی ایرانیان و غیر ایرانیان با اسطورۀ آرش کمانگیر در دورۀ قبل از اسلام، از طریق داستان‌های شفاهی و اوستا بوده است و در دورۀ بعد از اسلام، از راه اشاره‌هایی در برخی آثار منظوم، و نیز شماری از کتاب‌های تاریخی مانند تاریخ طبری، آثارالباقیۀ ابوریحان بیرونی، تاریخ گردیزی، غررالسّیر ثعالبی و چندین و چند اثر دوره‌های میانی و متأخر. این آشنایی در دورۀ تجدّد ادبی، به‌ویژه با نشر گزارش یشت‌ها در آغاز سدۀ شمسی 1300 به قلم و تحقیق ابراهیم پورداود جانی دیگر گرفت. البته جست‌وجوی اسطوره‌شناختی در آرش کمانگیر پس از این دهه، همچنان تداوم یافت. اما در همین دوره ایرانیان همراه با این قهرمان حماسی از حوزۀ پژوهش به قلمرو آفرینش نیز گام نهادند. نوشتۀ حاضر پیگیری سیر تاریخی ـ تحلیلی داستان پُرشهرت آرش در دورۀ تجدّد ادبی (دهه‌های 1300-1340) است.»

«امر اجتماعی کتاب» مقاله‌ای است از سعید خاقانی در نقد وضعیت کنونی نشر کتاب در ایران از دیدگاه فلسفی و اجتماعی.

«ادبیات اقلیت‌ها»/ ترجمة نوشین جعفری و پژمان طهرانیان متن سخنرانی کیم مونسو، نویسندة شوخ‌طبع اسپانیایی و کاتالان‌زبان است در مراسم افتتاح نمایشگاه کتاب فرانکفورت در سال 2007 (سالی که فرهنگ و ادبیات کاتالان مهمان ویژة نمایشگاه بود).

«کتابخانة نامرئی»/ جان سیبروک، ترجمة سعید پزشک شرحی است بر سرنوشت طومارهای پاپیروسی هرکولانیوم، شهری رومی که به همراه شهر همسایه‌اش پُمپی در فوران آتش‌فشان کوه وِزوو در سال 79 میلادی نابود شد. تلاش ناموفق برای خواندن این طومارها از قریب دو قرن پیش آغاز شده است. اما امروز با بهره‌گیری از فناوری دیجیتال، رمزگشایی از این طومارها از هر زمان شدنی‌تر است؛ طومارهایی که انتظار می‌رود شامل آثار ناشناخته یا مفقود شدة بزرگان ادب و فلسفة یونان و روم باستان باشد. 

«مارک تواین و رباعیات خیام»/ الن گریبین، ترجمة مصطفی حسینی و «خورخه لوئیس بورخس»/ جیسن ویلسن، ترجمة علی بهبهانی در ادامه آمده است.

عباس آگاهی، مترجم بیش از پنجاه کتاب از رمان‌های معمایی (از زبان فرانسوی) در مجموعة «نقاب»، در مقالة «فردریک دار»، نویسندة چیره‌دستی را به خوانندگان ایرانی می‌شناساند که نزدیک به پنج دهه حضوری شاخص و تأثیرگذار در ادبیات فرانسه داشت.

سیزدهمین قسمت از «نام‌های آثار ادبی از کجا آمده‌اند؟» نوشتة گری دِکستِر، ترجمة پرتو شریعتمداری به رمان‌های عشق سال‌های وبا/ گابریل گارسیا مارکز، جنگ و صلح/ لئو تولستوی، و 2001: ادیسة فضایی/ آرتور سی. کلارک اختصاص دارد.

زری نعیمی در «هزار و یک داستان» شش رمان و مجموعه‌داستان فارسی را نقد و بررسی کرده است:
این هیولا تو را دوست دارد/ لیلی مجیدی؛
پاییز از پاهایم بالا می‌رود/ لیلا صبوحی خامنه؛
چرک/ فلامک جنیدی؛
مطلقاً آبی/ کریم میرزاده؛
مغز حرام/ صالحه مرتضی‌نیا؛
ملاقات با خانم دوبلو/ بهزاد باباخانی.

در بخش «معرفی کوتاه» 24 کتاب تازه به اجمال معرفی شده است.

پایان‌بخش این شماره، «تازه‌های بازار کتاب» از فرخ امیرفریار آمده است.

از بخش‌های پراطلاع و خواندنی این شماره، اعلان‌ها و اطلاع‌رسانی 40 ناشر فعال و معتبر کشور است که در بیش از 35 صفحه، آثار تازة خود را معرفی کرده‌اند؛ آثاری که در مدت برگزاری نمایشگاه کتاب تهران به بازدیدکنندگان عرضه خواهد شد.

Print Friendly
Share.

نظرتان را بنویسید