سیاه‌بازی‌هایی كه خواندنی شدند

0

روزنامه اعتماد

در روزهای اخیر كه داوود فتحعلی‌بیگی در گیر و ‌دار برگزاری هجدهمین جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی بود، چهار نمایشنامه تخت‌حوضی‌اش هم منتشر شد.

فتحعلی‌بیگی، نمایشنامه‌نویس و كارگردان تئاتری است كه بیشتر فعالیت‌های خود را بر نگارش و اجرای نمایش‌های آیینی و سنتی ایران متمركز كرده و در كنار آن گاهی هم دست به قلم می‌شود و موضوعی تئوریك را به عنوان اثری پژوهشی می‌نویسد یا دست به نگارش نمایشنامه‌ای می‌زند كه سال‌ها قبل آن را به صحنه برده است. او در هفته گذشته به عنوان دبیر جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی، مشغول برگزاری این جشنواره بود اما همزمان با برگزاری این جشنواره، چهار نمایشنامه از آثار او نیز منتشر شد.

این نمایشنامه‌ها تخت حوضی یا همان سیاه بازی هستند كه فتحعلی‌بیگی در سال‌های گذشته آنها را نوشته و اجرا كرده است و حالا از سوی بنگاه ترجمه و نشر كتاب پارسه به چاپ رسیده‌اند. نمایشنامه اول «تخت و خنجر» است كه در سال ١٣٦٣ نوشته شده و ١٧ سال بعد یعنی در سال ١٣٨٠ در تالار سنگلج روی صحنه رفته است. این نمایشنامه تحت تاثیر چند جمله از بیانات امام علی (ع) در نهج‌البلاغه شكل گرفته است و داستان آن درباره سرگذشت دو نفر به نام‌های «تلخك» و «قندك» (شخصیت‌های سیاه نمایش) است كه در جست‌وجوی كار به هنگام كفترپرانی برای انتخاب حاكم یكساله وارد شهری می‌شوند. «تلخك» به امارت می‌رسد و «قندك» در شهر آواره می‌شود.

و اما نمایشنامه «مبارك و خاتون پرده‌نشین» در سال ١٣٨٥ نوشته شده و یك سال بعد، در سال ١٣٨٦ در فرهنگسرای ملل و در سال ١٣٨٧ در تماشاخانه سنگلج روی صحنه رفته است. این نمایشنامه با الهام از قصه زن پارسا، سروده عطار نیشابوری در كتاب مشهور الهی‌نامه است. نمایشنامه به دلیل تغییر زمان بین حال و گذشته به شیوه روایی نگاشته شده است.

نمایشنامه سوم، «انسانم آرزوست» نام دارد كه یك سیاه بازی دیگر است. این نمایشنامه در سال١٣٩٠ نوشته شده و در سال ١٣٩٥ در تماشاخانه سنگلج روی صحنه رفت. اصلی‌ترین درونمایه مورد توجه در این نمایشنامه، تاویلی از مضمون انتظار است.

«رام كردن زن سركش» آخرین نمایشنامه‌ای است كه به چاپ رسیده است. این نمایشنامه اقتباسی است از نمایشنامه‌ای به همین نام از ویلیام شكسپیر كه همان‌گونه كه از نامش برمی‌آید، درباره دختری طغیانگر است كه اطرافیانش می‌كوشند تا نرمی و طبیعت زنانه‌اش را بیدار ‌كنند. فتحعلی‌بیگی این نمایشنامه را به صورت سیاه‌بازی درآورده است. این نمایش در سال ١٣٨١ نوشته شد و با كارگردانی خود فتحعلی‌بیگی در تماشاخانه سنگلج به صحنه رفت. چاپ جدید این نمایشنامه بازنویسی شده متن اولیه است كه سال ١٣٨١ از سوی انتشارات نمایش به چاپ رسیده بود.

Print Friendly, PDF & Email
Share.

نظرتان را بنویسید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: