دوازده متن باستانی به خوانش بیژن غیبی

1

ابوالفضل خطیبی

دوازده متن باستانی،
تدوین، ترجمه، توضیح و تفسیر از بیژن غیبی،
تهران: انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، 1396، 380صفحه، 69000 تومان.

همیشه گفته‌ام، اگر می‌بینید در کشور ما کارها به درستی پیش نمی‌رود، مهم‌ترین علت آن بحران مدیریت‌هاست. اگر سازمانی مدیر کاربلد و دلسوز داشته باشد، کارها به خوبی پیش می‌رود و از نتایج آن همگان بهره‌مند می‌شوند. در حوزۀ کار ما، بازار نشر و ناشر اهمیت شایانی دارد و همه می‌دانند که بسیاری از اهل قلم از ناشران چه دل پرخونی دارند (در این باره بیشتر خواهم نوشت). اما در این میان، از زمانی که دوست و همکار نازنین ما دکتر محمدافشین وفایی استاد ادبیات دانشگاه تهران و صاحب چندین اثر در همین حوزه، ریاست انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار را بر عهده گرفتند، با هوشمندی کاستی‌ها را تشخیص دادند و زمانی نشد که با مدیریت دلسوزانۀ او شاهد تحوّل چشمگیری در این انتشارات شدیم. در همین مدت کوتاه چند کتاب‌ مهم ایران‌شناسی از سوی این انتشارت با ظاهری چشم‌نواز به چاپ رسید که روح واقف از این کارهای فرهنگی به‌راستی شاد گشت. یکی از آنها همین کتابی است که در اینجا معرفی می‌شود.

دکتر بیژن غیبی فارق التحصیل دانشگاه گوتینگن آلمان در حوزۀ مطالعات ایران باستان است و از 25 سال پیش به این سو، پژوهش‌های خود را دربارۀ برخی متون کوتاه پهلوی به صورت جزوه‌هایی در بیلفلد منتشر می‌کرد و برخی از آنها به دستم رسیده بودند و در یکی دو جستار خود نیز از آنها بهره‌مند شده بودم. اکنون بسیار شادمانم که همۀ این جزوه‌های نایاب و دست‌نایافتنی در کتابی مدوّن و چاپ شده و کار پژوهندگان فرهنگ و زبانهای باستانی را آسان کرده است. این دوازده متن عبارتند از:

  1. گزارش شطرنج
  2. داستان یوشت فریان
  3. ماه فروردین روز خرداد
  4. یادگار زریران
  5. آمدن شاه بهرام ورجاوند
  6. سورسخن
  7. خویشکاری ریدکان و اندرز به کودکان
  8. فرّخ نامه
  9. تخمه‌شماری زرتشت
  10. چیمِ کستی
  11. چیمِ دَرون
  12. آفرین پیغامبر زرتشت.

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، سوای خوانش‌های دکتر غیبی از متون پهلوی، یادداشت‌های انبوه و بسیار مفید او دربارۀ نام‌ها، واژه‌ها و ترکیبات متون مورد بررسی است. در بخش پایانی کتاب دیدم خوانش تازه‌ای از سرود زیبای آتش کرکوی که در تاریخ سیستان نقل شده، به دست داده است. اما به‌رغم اینکه پیش از غیبی، استادانی چون ملک الشعرای بهار، رمپیس و علی‌اشرف صادقی (در تکوین زبان فارسی) نیز این شعر کوتاه را خوانده و معنی و تفسیر کرده‌اند، برای من هنوز هم ابهام دارد. دوستان نازنین پهلوی‌دان به این شعر نظری بیفکنند، شاید گرهی را بگشایند.

Print Friendly, PDF & Email
Share.

۱ دیدگاه

  1. نویسنده ارجمند باید توجه داشته باشند که زنده نام ایرج افشار تا سال 1389 خودشان انتخاب کتاب های موقوقات افشار را در همراهی با عده ای از استادان مانند دکتر کدکنی و دکتر آموزگار و دیگران برعهده داشتند و لابد تا دو سه سال کتاب های انتخابی استاد دکتر ایرج افشار در آن موقوفات منتشر می شد.امیدوارم دلیل نگارش یادداشت کنونی دکتر خطیبی شاهنامه پژوه انتشار کتاب تصحیحی خودشان در انتشارات اخیر موقوفات افشار نباشد.
    با تحسین مدیریت جدید انتشارات آقای دکتر وفایی البته باید متدکر شد که هیات انتخاب کتابها براساس آنچه در خود کتاب های موقوفات آمده دکتر کدکنی و دکتر آموزگار و دکتر بیات و چند تن دیگر هستند و دکتر وفایی ریاست انتشارات را برعهده دارند مگر اینکه عملا انتخاب کتاب هم با ایشان است و بد نیست در این زمینه دوستداران موقوفات افشار اطلاع دقیق داشته باشند.همچنین به دلایلی که بر امثال بنده نامعلوم است قیمت کتاب های اخیر موقوفات در حد ناشران خصوصی و گاه حتی بالا تر است و این بسیار عجیب است و با منویات زنده یاد دکتر محمود افشار منافات دارد.
    طرح جلد کتاب های موقوفات جالب به نظر می رسد هرچند نام کتاب ها و مولفان بسیار ریزکارشده و غیر استاندارد به نظر می رسد.بهرحال من قدیمی همان طرح جلد قدیمی موقوفات برایمان نوستالژیک بود و طرح جدید را چندان نمی پسندیم اما نمی توان جلوی نوآوری جوانان را هم گرفت و این حکم روزگار است.

نظرتان را بنویسید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: